معاوضه دو ملک
از متداول ترین قراردادهای ملکی، معاوضه دو ملک است که در بین مردم به تهاتر معروف است.

به نام خدا
طرفین برای آنکه بتوانند یک قرارداد معاوضه تنظیم نمایند، باید احکام خاص این عقد و احکام کلی قراردادها را رعایت نمایند. طرفین قرارداد معاوضه ملک که قصد دارند ملکی را در ازای مال دیگری که آن هم کالا و شئ است منتقل نمایند، باید جزئیات این معامله دادوستدی را در متن قرارداد وارد کنند. در همین راستا، آشنایی با قوانین و مقررات عقد معاوضه، ضروری است و در صورتیکه افراد بدون اطلاع و آگاهی از این مقررات، اقدام به عقد چنین قراردادی نمایند، ممکن است متحمل خسارت شده و به هدف خود از عقد قرارداد نرسند. هر قراردادی، ویژگیهای مختص به خود را دارد و آثار حاکم بر قرارداد و روابط طرفین، براساس این اوصاف و شرایط تعیین میگردد. قرارداد معاوضه نیز اوصاف و ویژگیهایی دارد که در قانون به آنها اشاره شده است.
یکی از مهمترین ویژگیهای قرارداد معاوضه ملک این است که این قرارداد، یک عقد تملیکی است. تملیکی بودن عقد معاوضه بدین معنا است که هر یک از طرفین، پس از انجام موضوع قرارداد و معاوضه اموال، مالک مالی میگردد که در ازای مال خود دریافت نموده است. برای مثال، چنانچه فردی واحد آپارتمان خود را در ازای قطعهای زمین معاوضه نماید، پس از عقد قرارداد، مالک زمین میگردد.
قرارداد معاوضه ملک یک قرارداد لازمالاجرا است و طرفین آن باید تا پایان مدت قرارداد به تعهدات خود پایبند باشند و نمیتوانند به بهانه انحلال قرارداد از انجام تعهدات خود سر باز زنند. البته طرفین این قرارداد میتوانند با توافق و رضایت یکدیگر و با رعایت شرایط انحلال قرارداد معاوضه، اقدام به اقاله این قرارداد کنند.
اشخاصی که قصد دارند اموال عینی خود را با یکدیگر معامله نمایند، باید قرارداد معاوضه تنظیم و منعقد کنند. قرارداد معاوضه ملک یکی از انواع قراردادهای معاوضه است. در تنظیم این قرارداد افراد باید شروط و ضوابط قانونی و الزامات حقوقی را رعایت نمایند. مهمترین بخش تنظیم هر قراردادی، تعیین شرایط قراردادی و ذکر این شرایط در متن آن است. در قرارداد معاوضه ملک بهصورت کلی مواردی ازجمله مشخصات طرفین قرارداد؛ یعنی معاوض و متعاوض، مشخصات عوض و معوض، ارزش عوضین قراردادی، شرایط فسخ قرارداد، وثیقهها و تضامین قراردادی، شروط قرارداد، شرایط انحلال قرارداد و چگونگی حلوفصل اختلافات قراردادی نوشته میشود.
کی از الزامات و شروط عقد قرارداد معاوضه، تعیین عوض و معوض این قرارداد است. عوض و معوض باید در قرارداد معاوضه ملک بهصورت دقیق مشخص شود. متراژ دقیق ملک، موقعیت مکانی، سال ساخت ملک و سایر مشخصات ملک که معوض این معامله است، علاوه بر مشخصات عوض قراردادی باید در متن قرارداد ذکر گردد. در واقع، قرارداد معاوضهای که در آن عوض و معوض مشخص نباشد، باطل است و معتبر نخواهد بود. ارزش دقیق عوضین قرارداد باید در متن قرارداد نوشته شود و عوض و معوض در قراردادهای معاوضه باید ارزش مالی یکسانی داشته باشند، زیرا این کالاها در برابر هم معامله میشوند و اگر یکی از این کالاها از نظر اقتصادی ارزش بسیار کمتری از دیگری داشته باشد، این معامله غرری خواهد بود.
البته باید به این نکته توجه داشت که ممکن است اشخاص، کالاهایی را که از نظر اقتصادی ارزش یکسانی ندارند با یکدیگر معامله نمایند و علاوه بر آن، مالک مالی که ارزش کمتری دارد، مابهالتفاوت را بپردازد. برای مثال، ممکن است در قرارداد معاوضه ملک، معوض ملک و عوض قرارداد، یک زمین باشد. حال اگر ارزش اقتصادی این زمین کمتر از ملک باشد، در این شرایط انتقالگیرنده باید مابهالتفاوت زمین و ملک را نیز به انتقالدهنده بپردازد. اگر طرفین قرارداد معاوضه، تصمیم داشته باشند علاوه بر عوض قراردادی، مابهالتفاوتی نیز پرداخت گردد، باید به این موضوع نیز در متن قرارداد اشاره نمایند. توجه داشته باشید چنین معاملهای همچنان معاوضه میباشد و از قالب قانونی عقد معاوضه خارج نخواهد شد.




