نکاتی درباره معامله املاک در رهن
در این پست نکاتی درباره معامله املاک در رهن گفته می شود

به نام خدا
معامله خانهای که سند آن در رهن بانک است، از دو طریق امکانپذیر است: ۱-فک رهن ۲-انتقال تسهیلات به فرد خریدار یا ملک دیگر.
۱-فک رهن
خانهای که به عنوان وثیقه تحت رهن بانک است، برای معامله باید از رهن بانک خارج شود. معامله خانه قبل از فک رهن، مخالف منافع بانک است و در نتیجه بانک میتواند شکایت کند. اما امکان معامله خانهای که هنوز در رهن بانک است نیز وجود دارد.
۲-انتقال تسهیلات به خریدار
تا زمانی که ملکی در رهن بانک است، مالک نمیتواند به طور رسمی و محضری سند را به شخص دیگری منتقل کند. انتقال ملک فقط از طریق انعقاد مبایعهنامه در بنگاههای ملکی امکانپذیر است و میتوان نقل و انتقال سند را به زمان تسویه تسهیلات موکول کرد. راه دیگر این است که طبق مقررات رسمی، خریدار به جای مالک فعلی پرداخت اقساط را بر عهده بگیرد. در این صورت علاوه بر اینکه سند ملک به نام وی منتقل میشود، ادامه بازپرداخت تسهیلات نیز بر عهده خریدار خواهد بود.
طی چند سال اخیر به دلیل سوء استفادههای مکرر، اخذ “وکالت بلاعزل” از مالک به خریدار رایج شده که توسط آن، فروشنده به جای اینکه ملک را به خریدار بفروشد، به او وکالت تامالاختیار واگذاری و اجاره میدهد. فروشنده و خریدار شرط میکنند که صاحب ملک، حق عزل وکیل را ندارد. وکیل یعنی خریدار هم این حق را پیدا میکند تا تمام کارهای مربوط به ملک از جمله انتقال سند رسمی بعد از فک رهن را انجام دهد.
فک رهن چیست؟
فک رهن به معنای آزاد کردن سند ملکی است که به عنوان وثیقه در گرو بانک قرار گرفته. برای اینکه بتوان ملکی را که در رهن بانک است معامله کرد، ابتدا باید اقدام به فک رهن کرد.
برای فک رهن دو راه وجود دارد:
تسویه حساب کامل
میتوان اقساط باقیمانده را به بانک پرداخت و وام را تسویه کرد و سند را از رهن بانک آزاد کرد.
سپردهگذاری
میتوان برای تسویه وام پس از محاسبه بدهی، مبلغی معادل ۱۱۰ درصد بدهی را در بانک سپردهگذاری کرد. به این ترتیب خانه از رهن بانک خارج میشود. این روش مربوط به طرح ویژه بانک مسکن است که میتوانید اطلاعات لازم را از بانک مسکن کسب کنید.
تعویض وثیقه
میتوان با شرایطی اقدام به تعویض وثیقه و خارج کردن ملک از رهن بانک کرد. در چنین شرایطی بدون نیاز به تسویه حساب با بانک، میتوان ملک را از رهن بانک خارج کرده و سند خود را آزاد کنند.
در این روش میتوان از دو طریق اقدام به تعویض وثیقه کرد. روش اول آن است که سند ملک دیگری را که به نام خود راهن است، به بانک ارایه کرد و روش دوم اینکه میتوان سند ملکی را که به نام شخص دیگری است، برای تعویض وثیقه به بانک ارایه کرد. در این حالت تعویض وثیقه به صورت موقت خواهد بود؛ وامگیرنده باید ظرف ۶ ماه تا یک سال ملک دیگری تحت مالکیت خود را در رهن قرار دهد.
کدامیک از روشهای بالا برای فک رهن مناسبتر است:
برای پاسخ به این سوال جواب قطعی وجود ندارد، بلکه بسته به وضعیت بازیرداخت وام، یکی از این روشها را باید انتخاب کرد. اگر تعداد کمی از اقساط پرداخت شده باشد، یعنی سهم زیادی بابت سود پرداخت نشده، بهتر است با تسویه حساب کامل بدون ضرر زیاد، بدهی پرداخت شده و سند از رهن بانک خارج شود.
در صورتی که تعداد زیادی از اقساط پرداخت شده باشد، یعنی مبلغ زیادی بابت سود بازپرداخت و هزینه شده، درحالیکه اصل بدهی چندان تغییری نکرده است. در این صورت برای استفاده از روش تسویه حساب کامل، باید مبلغی حدود همان بدهی اولیه را پرداخت کرد؛ بنابراین در این موارد استفاده از روش سرمایهگذاری مناسبتر است.
مراحل خرید و فروش ملک رهنی
۱- فروشنده از طریق دفتر اسناد رسمی موضوع را از بانک استعلام میکند. در صورت اعلام موافقت از سوی بانک، دفترخانه موافقت کتبی بانک را ضمیمه پرونده میکند و انتقال ملک صورت میگیرد. در حال حاضر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور سامانهای را راهاندازی کرده که میتوان به صورت اینترنتی آخرین وضعیت ملک را استعلام نمود.
۲-خریدار در زمان معامله بخشی از مبلغ ملک مورد معامله را میپردازد و سپس فروشنده و خریدار متعهد میشوند در دفترخانه حاضر شوند. در دفترخانه خریدار بقیه مبلغ را پرداخت کرده و فروشنده نیز سند رسمی ملک را به خریدار منتقل میکند.
۳-در این مرحله با توافق طرفین، وام به خریدار منتقل میشود. برای رسمی کردن این توافق طرفین باید با حضور در بانک مراحلی را طی کرده و اسنادی را امضا کنند. پس از اتمام اقساط و هنگام فک رهن، لازم نیست خریدار به مراجع قضایی مراجعه و دادخواست بدهد، بلکه با وکالت از طرف فروشنده کلیه اقدامات قانونی را انجام میدهد.




